Lissabon, Portugal: prachtig maar met tegenstellingen

Saturday 03 September 2011, 21:32:00 | diversen

[[image: lissabon_1.jpg]] Op vakantie geweest in Lissabon, Portugal. Enorm genoten, en erg geboft met het weer (alle dagen vrijwel heldere hemel, heerlijk temperatuurtje tussen de 25 en 30 graden). Nou kan ik opschrijven hoe mooi de stad is en wat we zoal bekeken hebben, maar ik dacht laat ik eens iets anders opschrijven. We kwamen tijdens een paar voorvallen in Lissabon erachter dat er namelijk ook een minder mooie kant aan de stad zit (en blijkbaar aan de rest van Portugal ook wel). Omdat mooie verhalen makkelijk te onthouden zijn en de meeste foto's toch ook gemaakt worden van de mooie dingen die je ziet, ga ik in dit verhaaltje daarom proberen op te schrijven wat we ervaren hebben van die minder mooie kant.

Contrasten in de stad

Wat vrij makkelijk opvalt, zijn de contrasten in de stad zelf. Er staan vele prachtige gebouwen, zowel oude maar ook nieuwe moderne kantoorpanden en winkelcentra. Er zijn echter ook veel straten, niet eens zo ver verwijderd van het mooie centrum, waar erg veel panden langs staan die leeg staan, onbewoonbaar zijn verklaard en zelfs bijna op instorten staan. Maar op een paar plaatsen zie je dat ze bezig zijn met renovatie. Voor de rest lijkt het dat lege gebouwen jaren blijven staan (ramen zijn stuk, daken storten in of ontbreken soms helemaal, alle pleister is van de muren)

En twee straatjes verder dan een redelijk moderne winkelstraat bij Chiado, vind je nadat je een klein donker tunneltje met brievenbussen door loopt, een klein rommelig binnenplaatsje waar het vol hangt met was. (En nee, dit was niet in de toeristische wijk Alfama, waar het overal vol hangt met was). De mensen die in de minuscule huisjes wonen die op dit binnenplaatsje uitkomen, hebben deze was ongetwijfeld moeten wassen in een van de wasgebouwen die we zijn tegengekomen: een hal met een aantal grote betonnen tobbes waar je met de hand je was in moet schrobben...

[[image: lissabon_2.jpg]]

Maar er waren ook nog meer persoonlijke dingen waar we mee geconfronteerd werden.

"Portugezen zijn lui"

Dit zijn niet mijn woorden. Het waren de woorden van een soldate die suppoost is in het Museu Militar, het militair museum in de stad. Het begon als een vriendelijk gesprek over wat voor werk ze deed: beroepsmilitair die nu de laatste twee jaar van haar dienst een saaie baan heeft maar wel in haar woonplaats. Ze was nog vrij jong, omdat je blijkbaar maar maximaal 10 jaar beroepsmilitair mag zijn in Portugal. Het gesprek werd al vrij snel een vrij ernstig verhaal van haar mening over hoe erg het eigenlijk met Portugal gesteld is tijdens de crisistijd en nu nog op dit moment.

Het gaat helemaal niet goed met Portugal. Het land heeft blijkbaar heel veel moeite om het geld dat ze nog hebben op de juiste manier te besteden. Dat komt volgens haar omdat de mensen lui zijn, er is veel werkeloosheid en ze staan rijen dik bij de arbeidsbureaus. Er is echter werk zat, maar dat willen ze niet doen (op het land werken, schoonmaken, enzovoort).

Het nare is dat Griekenland ook op de rand van de afgrond balanceert maar wel miljarden steun van de EU krijgt, terwijl het daar met name slecht gaat door bizarre tradities (pensioen op je 50e). Waarom krijgen die zo veel steun om hun slechte gewoontes af te leren, vraag je je af, terwijl het in Portugal ook niet best gaat maar om andere, meer fundamentele redenen...

Ook de Portugese regering kreeg er van langs: ze zijn slecht bezig en zijn niet in staat om het weinige geld dat ze hebben, goed te besteden. Spanje heeft het ook lastig maar die heeft blijkbaar een slimmere regering die beter met het geld kan omgaan, zodat er minder problemen ontstaan. Op de vraag of er misschien met de komende verkiezingen verbetering aan zit te komen, antwoordde ze dat verkiezingen niks uitmaken omdat alle kandidaten slecht zijn. "Het enige dat waarschijnlijk snel helpt is als er nog een keer een revolutie komt" zei ze. Hoewel het cynisch klonk geloof ik dat ze het nog meende ook.

Ik had het een beetje met haar te doen, ze was er zichtbaar emotioneel over. Helaas werd ze weggeroepen, zodat we het gesprek niet af konden maken. Dat is jammer want misschien ontbreken er nog nuanceringen, maar toch.

Geen subsidie meer

Als laatste voorbeeld het volgende. We liepen door Belém omdat het museum waar we heen wilden dicht was (stom, op maandag is alles dicht). Dan maar een boekje lezen in het Jardim Museu Agrícola Tropical, het tropische botanische park.

[[image: lissabon_3.jpg]] Direct bij de ingang viel het al op dat het er compleet uitgestorven was, er waren misschien nog twee of drie andere mensen die er rond liepen. Het zal wel komen omdat je toegang moest betalen (€2,-) dachten we eerst. Maar het bleek veel ingewikkelder.

Het park was wel mooi maar maakte een rommelige, vervallen indruk. Her en der lagen bladeren en takken op het gras en de kassen waar je ooit kennelijk in kon waren op slot met een hangslot, waren deels overwoekerd en het glas begon hier en daar kapot te gaan.

De verklaring kwam door een zeer droevig verhaal van de vrouw die in het winkeltje stond (waar bijna niks meer te koop was): er waren bijna geen mensen meer over om het park te onderhouden. Vanwege de crisis is de geldkraan dichtgedraaid en de meeste mensen en tuinmannen die er waren zijn weg gegaan. Er is nog één tuinman over die samen met wat vrijwilligers zo goed en zo kwaad als het gaat de boel probeert bij te houden. Maar het was overduidelijk dat dat niet echt meer ging.

De vrouw was bezig posters te printen om bij de ingangen van het park op te hangen. De tekst op de poster luidde min of meer als volgt: "Wegens de crisis en financiële beperkingen zijn we niet meer in staat het park te beheren zoals we dat zouden willen. We proberen een oplossing te vinden. Maar tot die tijd vragen we u om begrip dat dit park niet meer kan voldoen aan uw verwachtingen." Ze waren er allemaal zeer verdrietig over, wat geheel begrijpelijk is als je zo'n park onder je handen ziet vergaan. Toen we het park uit liepen waren ze de posters aan het opplakken bij de ingang. We hebben beloofd nog een keer terug te komen in de toekomst als het weer beter gaat... maar wanneer is dat? :-/

Met een goed salaris merk je niet niet zo heel veel van de crisis in Nederland. Ok, sommige dingen zijn duurder geworden, maar wees eerlijk, erg veel hoef je niet aan de kant te zetten om door te leven zoals je dat eerst deed. De bovenstaande ervaringen tijdens de vakantie zette mij in ieder geval weer met beide benen op de grond: er zijn mensen die het wel keihard om de oren kregen, en daar nu nog steeds last van hebben. Het was al niet zo makkelijk blijkbaar in Portugal, maar de crisis heeft daar nog eens hard toegeslagen. Erg sneu voor de mensen die daar zo erg door getroffen zijn. :-/ En het is spijtig dat het ook zo door lijkt te ijlen (ik verwacht niet dat het over twee jaar opgelost is)...